โดสะโฮ โยคะเด็กพิเศษ

Link : http://www.bangkokbiznews.com/home/detail/life-style/health/20100311/104122/โดสะโฮ--โยคะเด็กพิเศษ.html

โดสะโฮ ศาสตร์ร้อยปีของญี่ปุ่น ที่ถูกคิดค้นขึ้นมายามชีวิตของชาวอาทิตย์อุทัยหลังถูกบอมบ์ด้วยปรมาณู แผ่รังสีอำมหิตต่อชีวิตน้อยในครรภ์

Osaka Dohsa-Hou Society เป็นชมรมสอนการฝึกเคลื่อนไหวแบบญี่ปุ่น หรือโดสะโฮ (Dohsa-Hou) ซึ่งได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่องกว่า 100 ปี นับตั้งแต่สมัยหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เพื่อนำมาใช้แก้ปัญหาเด็กๆ แดนอาทิตย์อุทัยที่มีภาวะสมองพิการจากผลพวงปรมาณู

 ถอดรากศัพท์ภาษาญี่ปุ่น  โดสะโฮ คือ กระบวนการที่ทำให้เจ้าของร่างกายตระหนักเกี่ยวกับการเคลื่อนไหว โดยอาศัยสั่งการด้วยกลไกทางจิต เพื่อบังคับหรือระลึกรู้เกี่ยวกับการเคลื่อนไหวนั้น และสร้างกลไกควบคุมการเคลื่อนไหวไปพร้อมกัน

 อ่านแล้วมึนๆ สามารถแปลเป็นไทยให้เข้าใจง่ายได้ว่า กิจกรรมนี้จะช่วยให้เด็กพิการได้รับการกระตุ้นผ่านผู้ฝึกในเบื้องต้น แล้วค่อยๆ ใช้ความตั้งใจของตัวเด็กเองประกอบกับการฝึกฝนที่ถูกวิธี  เพื่อสร้างกลวิธีเคลื่อนไหวร่างกายได้ด้วยตนเองแม้จะมีความบกพร่องมากเพียงใดก็ตาม

 นั่นเป็นเป้าหมายสูงสุดที่ทุกคนหมายปอง แต่อย่างน้อยๆ แค่ช่วยผ่อนคลาย ลดความเจ็บปวดของน้อง และชะลอไม่ให้เกิดอาการเกร็งมากไปกว่าเดิม ก็นับวิถีสร้างรอยยิ้ม อิ่มความสุข และเพิ่มพลังใจสำหรับคนเป็นพ่อแม่แล้ว

 อย่างนั้นอย่ารอช้า มารู้จักวิธีฝึกโดสะโฮกันเลยดีกว่า

 ศาสตร์การเคลื่อนไหวแบบญี่ปุ่นประกอบด้วย 5 ท่าพื้นฐาน ได้แก่ 1.ท่านอน มักใช้ฝึกเพื่อผ่อนคลาย  2.ท่านั่ง  3.ท่ายืนด้วยเข่า  4.ท่ายืน  5.ท่าเดิน

  มูลนิธิเพื่อเด็กพิการ และชมรมผู้ปกครองเด็กพิการ แนะนำการฝึกสำหรับพ่อแม่และผู้ฝึกมือใหม่ว่า ควรทำเป็นลำดับขั้นตอน และจำเป็นต้องฝึกฝนให้ชำนาญเสียก่อนปฏิบัติจริง เพื่อไม่ให้เด็กรู้สึกกลัวกับประสบการณ์ครั้งแรก และสนุกกับการเรียนรู้ด้วยท่าพื้นฐานที่ถูกต้องต่อไป

 สี่ขั้นตอนการเรียนรู้ เริ่มจากรู้จักผ่อนคลายกล้ามเนื้อ แล้วสร้างท่าที่เหมาะสมกับเด็ก จากนั้นค่อยๆเคลื่อนไหวทีละสเต็ป เพื่อหาสมดุล และพัฒนาสู่การฝึกยืดย่อกล้ามเนื้ออย่างสม่ำเสมอ

 เนื่องจากลักษณะของเด็กสมองพิการส่วนใหญ่ มีปัญหาด้านร่างกาย เช่น ลำตัวไม่ตรง และมีปัญหาการทรงตัวในการเคลื่อนไหว ทำให้วิธีฝึกควรเริ่มต้นให้เด็กจัดลำตัวให้ตรง อยู่ในลักษณะผ่อนคลายและสบาย แล้วให้มีการเคลื่อนไหวไปด้านหน้า หลัง ซ้าย ขวา โดยมีจุดศูนย์ถ่วงเป็นแกนหลักในการฝึก ให้เด็กสามารถรักษาลำตัวให้ตั้งตรงอยู่ได้

 สิ่งสำคัญที่สุด คือ ต้องให้เด็กมีส่วนร่วมในการเคลื่อนไหวด้วยตัวของเขาเอง และร่วมมือกับผู้ฝึก ดังนั้น ผู้ฝึกจึงควรบอกหรือให้สัญญาณกับเด็กทุกครั้ง ก่อนฝึกเคลื่อนไหว เช่น  ตีที่ไหล่ของเขาเบาๆ แล้วอ้าปากให้กว้าง นับ 1 2 3 แล้วจึงบิดหรือยืดตัว  พร้อมใช้สายตาจับจ้องเพื่อสื่อสารและสังเกตปฏิกิริยาตอบสนอง หากเขาดันหรือต้านกลับ ผู้ฝึกต้องรู้จักผ่อนแรงลง แล้วจึงค่อยๆ เริ่มต้นเคลื่อนไหวใหม่อีกครั้ง 

 อีกทั้งต้องสร้างบรรยากาศที่ดี ให้กำลังใจในการฝึก และคำชมเมื่อเด็กทำได้ถูกต้อง พร้อมกับสัมผัสเด็กด้วยความนุ่มนวล อ่อนโยน และ ทำอย่างช้าๆ

 ในครั้งแรกนั้น เด็กอาจเคลื่อนไหวไม่ได้ด้วยตัวเอง ถ้าฝึกไปเรื่อยๆ โดยใช้เทคนิค โดสะโฮ ก็จะพัฒนาเด็กให้สามารถเคลื่อนไหวได้และทำกิจกรรมต่างๆ ได้เหนือความคาดหมายของพ่อแม่เลยทีเดียว

 แต่ถ้าไม่ถึงขั้นนั้น ก็จำเป็นต้องฝึกใจพ่อแม่เอง ให้ยอมรับความเป็นจริงที่ว่าศักยภาพและความพิการของเด็กแต่ละคนไม่เท่ากัน และจงมีความสุขเท่าที่ตักตวงได้ก็พอ