เจนีวา, 20 พฤษภาคม 2569 — หากเปรียบภาคการแพทย์และสาธารณสุขทั่วโลกเป็นประเทศหนึ่ง ประเทศนี้จะติดอันดับผู้ปล่อยก๊าซเรือนกระจกรายใหญ่เป็นอันดับ 5 ของโลก โดยมีปริมาณการปล่อยคาร์บอนสูงมากกว่าการปล่อยคาร์บอนของอุตสาหกรรมการบินและการเดินเรือรวมกัน ทว่าจนถึงปัจจุบันกลับมีข้อมูลคาร์บอนฟุตพริ้นท์เพียงไม่ถึงร้อยละ 1 เท่านั้น ของผลิตภัณฑ์ที่บุคลากรทางการแพทย์หรือระบบสาธารณสุขใช้งานจริง
The Lancet MedZero เกิดขึ้นเพื่อปิดช่องว่างสำคัญนี้ โดยได้เปิดตัวอย่างเป็นทางการ ณ การประชุมสมัชชาอนามัยโลก ครั้งที่ 79 (WHA79) แพลตฟอร์มนี้ถือเป็นฐานข้อมูลการวิเคราะห์คาร์บอนระดับโลกแห่งแรกที่ครอบคลุมทุกมิติทางสาธารณสุข ตั้งแต่เวชภัณฑ์ อุปกรณ์ผ่าตัด ไปจนถึงกระบวนการเอกซเรย์ทรวงอกและการเจาะเลือด โดยเปิดตัวพร้อมข้อมูลกว่า 14,000 รายการ และได้รับการออกแบบมาเพื่อบุคคลากรทางการแพทย์โดยเฉพาะ
เสียงทลายวิกฤตจากผู้นำระดับโลก และวิสัยทัศน์สาธารณสุขไทยที่ยั่งยืน
พิธีเปิดตัว ณ สมัชชาอนามัยโลก ได้รับเกียรติจากผู้นำระดับสูงเข้าร่วมอย่างคับคั่ง นำโดย Dr. Richard Horton บรรณาธิการบริหารวารสาร The Lancet พร้อมด้วยผู้นำด้านสุขภาพและสิ่งแวดล้อมแนวหน้าระดับโลก รวมถึงได้รับเกียรติจาก นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข ประเทศไทย เข้าร่วมเป็นวิทยากรในงานเปิดตัวแพลตฟอร์ม ณ กรุงเจนีวา ประเทศสวิสเซอร์แลนด์ (ที่มาของข่าว: สำนักสารนิเทศ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข https://ghd.moph.go.th/?p=20538)
นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน กล่าวแสดงวิสัยทัศน์ว่า “ระบบสาธารณสุขที่ยั่งยืนมีความหมายครอบคลุมมากกว่าการรักษาผู้ป่วย แต่รวมไปถึงการร่วมรักษาปกป้องโลกด้วย แม้ประเทศไทยจะมีการพัฒนาระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า รวมถึงเสริมสร้างระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิมาอย่างยาวนาน โดยมีรากฐานที่แข็งแกร่งจาก อสม. แต่ความมั่นคงทางสุขภาพที่แท้จริงจะไม่เกิดขึ้น หากระบบสาธารณสุขยังคงเป็นส่วนหนึ่งที่ก่อให้เกิดวิกฤตสภาพภูมิอากาศ แพลตฟอร์ม The Lancet MedZero จึงเป็นเครื่องมือสำคัญในการวัดผลกระทบที่แม่นยำ และนำไปสู่เป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) ได้ต่อไป”
นอกจากนี้ ไทยยังได้แสดงจุดยืนในการยกระดับ “การสาธารณสุขที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานเชิงประจักษ์” (Evidence-Based Healthcare) สู่ “การสาธารณสุขที่ยั่งยืนบนพื้นฐานเชิงประจักษ์” (Evidence-Based Sustainable Healthcare) โดยมีมูลนิธิเพื่อการประเมินเทคโนโลยีและนโยบายด้านสุขภาพ (HITAP) ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการใช้การประเมินเทคโนโลยีด้านสุขภาพ (HTA) มาบูรณาการกับมิติด้านผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เพื่อเป็นเกณฑ์สำคัญการตัดสินใจ และไทยพร้อมจะแบ่งปันประสบการณ์นี้กับประเทศเพื่อนบ้าน เพื่อขับเคลื่อนความเท่าเทียมและความยั่งยืนในระดับภูมิภาค
นพ.สมฤกษ์ กล่าวต่อว่า ประเทศไทยกำลังขับเคลื่อนนโยบายโรงพยาบาล GREEN & CLEAN อย่างเป็นรูปธรรม โดยมีการติดตั้งโซลาร์เซลล์ในโรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลทั่วไป และโรงพยาบาลชุมชนทั่วประเทศแล้วถึง 771 แห่ง (ร้อยละ 85) ซึ่งช่วยลดค่าไฟฟ้าได้ประมาณ 18.3 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี และลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ได้มากกว่า 82,300 ตันต่อปี ทั้งนี้กำลังดำเนินการบูรณาการระบบประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์โรงพยาบาล (GCHC) และระบบบริหารจัดการการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของโรงพยาบาลไทย (THEMS-GC) เข้าเป็นแพลตฟอร์มเดียวกัน เพื่อบรรลุเป้าหมายการรับรองคาร์บอนเครดิตและสร้างความยืดหยุ่นในการรับมือกับสภาพภูมิอากาศอย่างครอบคลุม
จากข้อมูลคุณภาพสู่การตัดสินใจที่สร้างการเปลี่ยนแปลง
แพลตฟอร์ม The Lancet MedZero ก่อตั้งขึ้นภายใต้การนำของ The Lancet และได้รับการพัฒนาโดยเครือข่ายวิชาการระดับนานาชาติ ได้แก่ HITAP ประเทศไทย National Institute for Environmental Studies ญี่ปุ่น National University of Singapore สิงคโปร์ Northeastern University สหรัฐอเมริกา University of Birmingham สหราชอาณาจักร และ University of Melbourne ออสเตรเลีย แพลตฟอร์มออกแบบมาเพื่อช่วยประกอบการตัดสินใจลดต้นทุนและขยะทางการแพทย์ ตัวอย่างเช่น
- ผู้กำหนดนโยบายในสหราชอาณาจักร สามารถใช้ข้อมูลเพื่อพิจารณาการปรับเปลี่ยนระบบจัดการขยะ จากการเผาขยะทางการแพทย์ที่สร้างมลพิษมาเป็นการรีไซเคิล จะช่วยเลี่ยงการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้กว่า 311,000 ตัน CO₂e (เทียบเท่ากับการลดจำนวนรถยนต์บนท้องถนนของอังกฤษได้ถึง 212,000 คัน) ซึ่งจะส่งผลให้ประหยัดงบประมาณได้ถึง 76 ล้านปอนด์ในแต่ละปี
- ผู้อำนวยการโรงพยาบาลในสิงคโปร์ อาจประมาณการได้ว่าการเปลี่ยนมาใช้ชุดผ่าตัดแบบซักซ้ำได้ จะช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ 4,407 ตัน CO₂e (เทียบเท่ากับการใช้ไฟฟ้าตลอดทั้งปีของครอบครัวในแฟลตการเคหะของสิงคโปร์ (Housing & Development Board: HDB) ถึง 3,159 หลังคาเรือน) และประหยัดค่าใช้จ่ายได้ราว 700,000 ดอลลาร์สิงคโปร์ต่อปี
- ผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดซื้อระดับประเทศทั่วโลก สามารถพิจารณาข้อมูลเปรียบเทียบทางเลือกด้านโลจิสติกส์ เพื่อปรับเปลี่ยนไปใช้วิธีการขนส่งเวชภัณฑ์ที่ปล่อยคาร์บอนต่ำกว่า เช่น การขนส่งทางเรือ ซึ่งช่วยลดการปล่อยคาร์บอนได้กว่า 3.85 ล้านตัน CO₂e ในระดับโลก (เกือบสองเท่าของคาร์บอนที่ปล่อยจากประเทศมอลตาทั้งประเทศ)
Sarin K C หัวหน้าฝ่ายเศรษฐศาสตร์สิ่งแวดล้อม HITAP เน้นย้ำว่า “The Lancet MedZero จะช่วยให้ผู้กำหนดนโยบายในระบบสาธารณสุขตัดสินใจได้อย่างมีข้อมูล ทำให้การเลือกแนวทางการรักษาที่ทั้งคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์และยั่งยืนต่อสิ่งแวดล้อมเกิดขึ้นได้จริง” โดย HITAP ทำงานใกล้ชิดร่วมกับแพลตฟอร์ม THEMS-GC ของไทยเพื่อการเปลี่ยนแปลงอย่างเป็นรูปธรรมระดับปฏิบัติการ
Dr. Richard Horton บรรณาธิการบริหาร The Lancet กล่าวทิ้งท้ายว่า “วิกฤตสภาพภูมิอากาศคือวิกฤตด้านสุขภาพ แต่การลงมือปฏิบัติเพื่อกอบกู้วิกฤตนี้ต้องอาศัยข้อมูลที่น่าเชื่อถือ การวัดผลได้คือรากฐานของความรับผิดชอบ และความรับผิดชอบคือแรงผลักดันที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง”
เกี่ยวกับ The Lancet
The Lancet เป็นหนึ่งในวารสารการแพทย์ชั้นนำของโลกที่ได้รับการยอมรับสูงสุด และตีพิมพ์มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2366 (ค.ศ. 1823) วารสารมีความมุ่งมั่นขับเคลื่อนประเด็นด้านสภาพภูมิอากาศและสุขภาพเสมอมาผ่านโครงการสำคัญต่าง ๆ ระดับโลก
ข้อมูลติดต่อสำหรับสื่อมวลชน
- สามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับแพลตฟอร์มนี้ได้ที่: www.medzerocarbon.com
- สื่อมวลชนที่ต้องการภาพข่าว สัมภาษณ์ หรือข้อมูลเพิ่มเติม ติดต่อได้ที่:
- ภารดี ตั้งแต่ง ฝ่ายสื่อสารองค์กร HITAP (ELVE)
อีเมล: [email protected] - คุณ Jit Sohal
อีเมล: [email protected]
โทรศัพท์: +65 8095 0307
- ภารดี ตั้งแต่ง ฝ่ายสื่อสารองค์กร HITAP (ELVE)
