ระบบสาธารณสุขของประเทศไทยกำลังเผชิญความท้าทายจากข้อจำกัดด้านทรัพยากร (resource scarcity) ทั้งงบประมาณและบุคลากรทางการแพทย์ ขณะเดียวกันยังพบการให้บริการสุขภาพที่มีคุณค่าต่ำ (low-value care: LVC) ซึ่งไม่เพียงแต่ไม่ก่อให้เกิดประโยชน์ต่อผู้ป่วย แต่ยังก่อให้เกิดการใช้ทรัพยากรโดยเปล่าประโยชน์ การศึกษานี้ม

คณะผู้วิจัยขอเชิญบุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุข ร่วมตอบแบบสำรวจและแสดงความคิดเห็นต่อหัตถการหรือมาตรการที่อาจเข้าลักษณะหรือต้องสงสัยว่าอาจมีคุณค่าต่ำ (อาจเป็น low-value care) ซึ่งเป็นหัตถการที่ถูกกระทำขึ้นโดยไม่ก่อให้เกิดประโยชน์หรือเกิดประโยชน์เพียงเล็กน้อยเมื่อเทียบกับค่าใช้จ่าย หรือไม่มีความคุ้มค่

ทรัพยากรในระบบสุขภาพมีอยู่อย่างจำกัด (limited resource) ดังนั้น การใช้ทรัพยากรให้มีประสิทธิภาพหรือเกิดประโยชน์สูงสุดจึงเป็นสิ่งสำคัญ วิธีการเพิ่มประสิทธิภาพในการใช้ทรัพยากรในระบบสุขภาพสามารถทำได้หลายวิธี เช่น การลงทุนในมาตรการด้านสุขภาพใหม่ ๆ หรือการทดลองใช้นวัตกรรมทางสุขภาพใหม่ ๆ อีกวิธีการที่สามาร

– พบอุบัติการณ์กว่าร้อยละ 30 ของอาการปวดหลังส่วนล่างเรื้อรัง (chronic low bock pain) ในช่วงวัยผู้ใหญ่ของประเทศไทย ซึ่งส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย ในขณะที่ความชุกของอาการปวดหลังส่วนล่างเรื้อรังในกลุ่มผู้สูงอายุสูงถึงร้อยละ 66 – อาการปวดหลังส่วนล่างเรื้อรังมีหลายสาเหตุและหนึ่งในนั้นคือ โรคช่

หัตถการที่ถูกกระทำขึ้นโดยไม่ก่อให้เกิดประโยชน์หรือเกิดประโยชน์เพียงเล็กน้อยเมื่อเทียบกับค่าใช้จ่าย ไม่มีความคุ้มค่าต่อค่าใช้จ่ายที่สูญเสียไป เรียกว่า หัตถการที่มีคุณค่าน้อย ซึ่งยังคงเป็นปัญหาในระบบสุขภาพของทุกประเทศ เช่น ในสหรัฐอเมริกามีค่าใช้จ่ายประมาณ 0.6% – 2.7% ของค่าใช้จ่ายทางสุขภาพทั้งหมด

การขับเคลื่อนนโยบายด้านสุขภาพจำเป็นต้องอาศัยการบูรณาการความรู้และความเชี่ยวชาญจากหลายภาคส่วน เมื่อวันที่ 3 เมษายน 2569 ที่ผ่านมา มูลนิธิเพื่อการประเมินเทคโนโลยีและนโยบายด้านสุขภาพ (HITAP) นำโดยทีมวิจัยจากฝ่ายวิจัยนโยบายและการวิเคราะห์ข้อมูล (Policy Research & Data Analytics Unit หรือ P&D) แล