การสังเคราะห์หลักฐานเพื่อการตัดสินใจเชิงนโยบายจากการประเมินผลกระทบของการขยายเวลาจำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ 180 วัน ในประเทศไทย
สิ้นสุด : 15 กรกฎาคม 2569
การสังเคราะห์หลักฐานเพื่อการตัดสินใจเชิงนโยบายจากการประเมินผลกระทบของการขยายเวลาจำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ 180 วัน ในประเทศไทย
เกี่ยวกับโครงการ
ประเทศไทยมีการปรับปรุงกฎหมายและประกาศที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในปี 2568 และต่อมาได้มีมติผ่อนคลายการห้ามจำหน่ายในช่วงเวลา 14.00–17.00 น. เป็นการชั่วคราวแบบทดลอง 6 เดือน โดยเริ่มมีผลเมื่อ 3 ธันวาคม 2568 เพื่อสนับสนุนการท่องเที่ยวและเศรษฐกิจ อย่างไรก็ตาม นโยบายนี้มีทั้งผู้สนับสนุนและผู้กังวลต่อผลกระทบด้านสุขภาพและสังคม จึงจำเป็นต้องมีการประเมินผลกระทบอย่างเป็นระบบ เพื่อสร้างหลักฐานเชิงประจักษ์ที่โปร่งใสและใช้ประกอบการตัดสินใจเชิงนโยบายในระยะเวลาอันใกล้
คณะผู้วิจัยจึงดำเนินโครงการชิ้นนี้ เพื่อประเมินผลกระทบจากการปรับเวลาขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในมิติด้านเศรษฐกิจ สังคม และสุขภาพอย่างเป็นระบบ ทั้งผลกระทบด้านบวกและด้านลบ และนำหลักฐานเชิงประจักษ์ไปเสนอทางเลือกเชิงนโยบายที่เหมาะสม
กรอบแนวคิดการวิจัย (โดยสังเขป) ใช้กรอบการประเมินผลกระทบเชิงบูรณาการ ครอบคลุมตัวชี้วัดด้าน
- เศรษฐกิจ (เช่น รายได้ธุรกิจ/ท่องเที่ยว ภาษี การจ้างงาน) และต้นทุนทางสังคม/ผลิตภาพ
- สังคมและความสงบเรียบร้อย (เช่น ข้อร้องเรียน ความรุนแรง/อาชญากรรม ผลกระทบต่อเยาวชน)
- สุขภาพและความปลอดภัย (เช่น อุบัติเหตุ การบาดเจ็บ/เสียชีวิต การใช้บริการสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับแอลกอฮอล์)
ระยะเวลาในการศึกษา: 6 เดือน (มกราคม – กรกฎาคม 2569)
วิธีการดำเนินการวิจัย: การวิจัยแบบผสมผสาน (mixed-methods) ประกอบด้วย
- วิเคราะห์ข้อมูลทุติยภูมิเชิงปริมาณ: ก่อน–หลังการปรับนโยบาย จากแหล่งข้อมูลระดับประเทศด้านเศรษฐกิจ สังคม สุขภาพ และความปลอดภัย
- วิเคราะห์เชิงคุณภาพ: จากการทบทวนเอกสาร/สัมภาษณ์/ประชุมกลุ่ม เพื่อทำความเข้าใจกลไกนโยบายและผลกระทบที่ไม่สามารถสะท้อนจากข้อมูลเชิงปริมาณ
- การปรึกษาหารือผู้มีส่วนได้เสีย: อย่างน้อย 2 ครั้ง (ก่อนเริ่มและหลังได้ผลเบื้องต้น) เพื่อทวนกรอบ ตัวชี้วัด ความสมเหตุสมผลของผล และร่วมพัฒนาทางเลือกเชิงนโยบาย
